الشيخ علي المشكيني

189

تفسير روان (فارسى)

شريعت باقى مانده‌اند مانند يهود پس از بعثت عيسى بن مريم ، و يهود و نصارا پس از بعثت محمّد صلى الله عليه و آله محكوم به كفر و حبط عمل و استحقاق خلود در آتش خواهد نمود . همانا كه خداوند بر همه چيز شهيد است . يعنى چيزى از حيطهء علم او بيرون نيست و بر همه چيز گواه صادق است . بايد دانست كه دو آيهء ديگر در اين كلام مجيد مشابه اين آيه است : آيهء 62 از سورهء بقره و آيهء 69 از سورهء مائده ، لكن آنها در موضوع و محمول با آيهء مورد بحث فرق دارند ، زيرا در آنها مجوس و مشركان ذكر نشده‌اند و حكم مترتب در آنها اخبار از پاداش نيك و عدم ترس و اندوه در آخرت است و در اين آيه جدا شدن اين طوايف از يكديگر طبق بيان فوق است . [ سجدهء موجودات ] أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يَسْجُدُ لَهُ مَن فِى السَّماوَاتِ وَمَن فِى الْأَرْضِ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ وَالنُّجُومُ وَالْجِبَالُ وَالشَّجَرُ وَالدَّوَابُّ وَكَثِيرٌ مِنَ النَّاسِ وَكَثيرٌ حَقَّ عَلَيْهِ الْعَذَابُ وَمَن يُهِنِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِن مُكْرِمٍ إِنَّ اللَّهَ يَفْعَلُ مَا يَشَاءُ « 18 » تفسير : أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يَسْجُدُ لَهُ مَن فِى السَّماوَاتِ وَمَن فِى الْأَرْضِ يعنى : آيا به ديدهء دل نديدى كه هر كه در آسمان‌ها و هر كه در اين زمين است در برابر خدا سجده مىكند ؟ مراد از سجده در آيه مطلق خضوع و تذلّل است اعمّ از سجدهء تكوينى يعنى فروتنى ذاتى و امكانى اشياء در مقابل واجب‌الوجود بالذات ، و سجدهء تشريعى يعنى به رو در افتادن و اعضا به خاك نهادن كه در شرايع الهى انتخاب شده و مورد امر قرار گرفته است . و مراد از دو موصول در من فى السموات و من فى الأرض محتمل است كه ذوى العقول باشد يا